Psikolog

Zihinsel Geviş Getirmek

İnsanlar, çeşitli sağlık sorunları yaşar, hatta zaman zaman bunalıma girebilir. Bu insanın doğasında vardır. Bunalım veya depresyon çeşitli psikososyal ve biyolojik faktörlerden kaynaklanabilir. Bu sorunları yaşarken neden ve sonuçlarını yineleyici bir şekilde düşünerek problemlerimizi tekrar tekrar gözümüzde canlandırmak, yeniden hatırlamak ve beynimizi sürekli yaşadığımız istenmeyen olaylarla meşgul etmek ruh sağlığımız açısından oldukça zararlıdır.

Bu duruma psikolojide ruminasyon denilir.

Ruminasyonun kökeni, Latince “rumen” sözcüğünden gelmektedir. Rumen, geviş getiren hayvanlarda sindirilen besinlerin bakteriyel fermantasyona maruz kaldığı midenin ilk bölümüdür. 16’ncı yüzyıldan beri Batı dillerinde kullanılan “ruminasyon” hem geviş getirme anlamında kullanılmaktadır, hem de düşüncelerin tekrarlayıcı bir şekilde zihinde dönüp durması demektir.

Ruminasyon yapan kişiler geçmişlerini değerlendirdiklerinde olumsuz anıları daha sık zihinlerine getirmekte, yaşamlarının büyük çoğunluğunun negatif olaylarla dolu olduklarını düşünmekte, hatalarını genelleştirme, başarılarını küçümseme gibi kötümser ve çarpıtılmış yorumları daha çok kullanmaktadırlar. Ruminatif düşünce biçiminin bir sonucu olarak ortaya çıkan kendini değerlendirmedeki olumsuzluk eğilimi ve gelecek hakkındaki umutsuzluk, depresyonun anahtar kavramları arasında değerlendirilmiştir.

Ruminatif bireylerin varolan sorunu daha kötümser bir şekilde değerlendirdikleri, problemin kendileriyle ilişkili yönlerini yorumlarken kendine karşı daha suçlayıcı ve eleştirel bir biçimde tutum aldıkları gözlenmiştir. Dolayısıyla sorunun çözümü konusunda daha karamsar, sorunla başa çıkma konusunda kendilerine güvensiz ve çözüme yönelik harekete geçme açısından isteksiz oldukları saptanmıştır.

Ayrıca ruminasyonu fazla yapanlarda, alkol ve madde kullanımının daha sık olduğu tespit edilmiştir.

Ruminasyonun gelişimsel zemini; annelerin sorunla karşılaştıklarında çocukların baş etmelerine izin vermeyen, probleme ilişkin başka bir yaklaşım metodu öğretmeyen, yargılayıcı ve müdahaleci anne tutumlarının bu sonuçları ortaya çıkardığı iddia edilmektedir.

Kadınlarda ruminatif düşünce eğiliminin erkeklere oranla daha belirgin olduğu da ortaya konulmuştur.

Zihinsel geviş getirme alışkanlığını engellemek için mutlaka bir ruh sağlığı uzmanına başvurulması önerilmektedir.

Uzm. Psikolog Işıl BEKTAŞ