Psikolog

Koronavirüs Hasta Psikolojisi

Korona virüsü ile ilgili haberlere çok sık rastlıyoruz. Fiziksel olarak etkilenmesek de bizi tehdit eden bu tür durum ve olaylardan psikolojik olarak da etkilenebiliyoruz. Sağlık durumunuzla ilgili kaygılanma, endişe, belirtilere yönelik aşırı hassasiyet geliştirme, panik hali ve çaresizlik duyguları yaşayabilirsiniz bu dönemde. Korku, sevgiden sonra insanın kararlarını en çok etkileyen duygudur. Korku uzun süre devam ederse kaçınma davranışları, ümitsizlik, depresyon, öfke, saldırganlık, sinirlilik, panik oluşabilir. Panik anında yapılacaklar, alınacak kararlar, tutum ve davranışlar genellikle sağlıksız olur ve kişiye zarar verir.
Zor zamanlar, krizler, travmalar, doğal afetler ve salgınlar hayatın kaçınılmaz bir parçasıdır. Bunlardan muaf ne herhangi bir insan ne de herhangi bir toplum var. Ne yazık ki bir süre kaygı, korku ve belirsizlikten doğan olumsuz duygularla karşı karşıya kalabiliriz. Bu duyguların varlığını ve bir süre aramızda olacaklarını kabul edersek, bu duyguların sizi kontrol altına almalarına ve yıkıcı davranışlara sürüklemelerine izin vermemiş olursunuz. Her tür belirsizlik ve endişe durumunda öngörülemez yarınlara değil, bugüne ve kontrolümüz altında olana odaklanmak gerekir. Bilinmezlikler çok, ama bildiklerimizin ışığında şu an neyi yapmamız en doğrusu olur, bunu sormalıyız kendimize ve cevabımızla uyumlu eylemlere girmek hepimize iyi gelecektir.

Bu günleri ruhsal olarak en sağlıklı nasıl atlatabiliriz?
• Doğru bilgiye ulaşmak ve bilgi kirliliğinden uzak durmak; Virüs ile ilgili haber ve spekülasyonlar korku ve kaygıya sebep olabilir. Salgın ile ilgili haberleri takip ederken güvenilir kaynaklardan bilgi almalıyız. Güncel ve gerçek, onaylanmış kaynaklardan sağlıklı bilgiler almak önemlidir (Dünya Sağlık Örgütü, Sağlık Bakanlığı, Alo Korona Hattı 184).
• Hijyen ve temizliğe özen göstermek; yetkili sağlık mercilerin talimatlarına uymalıyız. Koronavirüs ile ilgili en çok önerilen tedbir kişisel hijyen ve el yıkamadır. Fakat diğer birçok konuda olduğu gibi hijyenin de aşırısı kişiye zarar verebilir (Hijyen takıntısı/Obsesif-Kompulsif bozukluk). Kendimizi korumak için kendimize daha fazla zarar vermemeye özen gösterelim.
• Medya kullanımını düzenlemek; Her ne kadar gelişmelerden haberdar olmak isteseniz de sabahtan akşama kadar haberleri izlemek modumuzu düşürebilir. Hayatımızda üzerinde kontrol sahibi olduğumuz şeylere odaklanmalıyız.
• Varsayımlara dikkat etmek; Ateşi olan, öksüren, hapşıran birinin mutlaka koronavirüs olduğu anlamına gelmez. Varsayımları azaltmak ve başkalarını etiketlememek gerekir.
• Aşırılıklardan kaçınmak; Sürekli hastalık bulguları için vücudunu tarama veya günün büyük bir kısmını hastalıkla ilgili gelişmeleri takip ederek geçirme gibi aşırı ve abartılı davranışlardan uzak durmalıyız.
• Rutinlere sadık kalmak; Rutinler daima gündelik hayatın ve normallik duygusunun geliştirilmesine yardımcı olur.
• Virüs harici gündemler ve sohbetler içerisinde olarak, zamanımızı ve dikkatimizi iyi hissettirebilecek aktivitelere yönlendirmek bize iyi gelecektir.
• Evde kaldığımız karantina günlerinde uzaktan da olsa sosyal bağları aksatmamalıyız.
• Gerekirse destek almak; Bu kaygının hayatınızı olumsuz etkilediğini düşünüyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz.
Sağlıklı günler dilerim…

Uzm. Psikolog Işıl Bektaş