Psikolog

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), son derece önemli akademik, sosyal ve psikolojik sorunlara yol açabilen ve olumsuz etkileri yaşam boyu sürebilen bir hastalıktır.

DEHB sorunu yaşayan kişiler, dürtüsel davranışlarını kontrol etmekte zorlanırlar. Davranışlarının sonucunun ne olduğunu düşünmeden hareket ederler. Bu durum çocuklarda düşük benlik algısı, sosyal ilişkilerinde sorunlar ve okulda başarısızlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olur.

Toplumda görülme sıklığı %5-7 gibi çok yüksek orandadır, çocuklukta başlayıp %60-70 oranında yetişkinlikte de devam edebilen bir rahatsızlıktır.

DEHB’nin 3 farklı tipte belirtilerinin olduğu bilinmektedir.

DEHB’nin dikkat eksikliği tipi belirtileri;

Odaklanmakta zorluk çekmek
Dikkatini sürdürememek
Göz teması kurmamak
Aynı faaliyette uzun süre devam edememek
Çabuk sıkılmak
Detayları gözden kaçırmak
Unutkanlık
Karşısındakini dinlemekte güçlük çekmek
Özel eşyaları ve emanetleri kaybetmek
Basit yönergeleri akılda tutamamak
Sık hata yapmak

DEHB’nin hiperaktivite tipi belirtileri;

Fazla hareketlilik
Yerinde duramamak
Otururken bile eller ve ayakları sürekli hareket ettirmek
Hızlı konuşmak
Kelimeleri hatalı söylemek ve cümleleri birbirine bağlayamamak
Dinlemekte zorluk çekmek
Karşısındakinin sözünü kesmek

DEHB’nin dürtüsellik tipi belirtileri;

İsteklerin hemen karşılanmasını istemek, dayatmak
Sabırsız olmak
Düşünmeden hareket etmek
Aceleci davranmak
Sıra bekleyememek
Tepkileri kontrol edememek

DEHB sorunu yaşayan bireylerin sorun yaşadıkları bütün ortamlarda tedavisine yardımcı olmak gerekir. Çünkü bu bireylerin her ortamda farklı bir zorlukla karşılaşmaları olasıdır. Çocuğun tedavisi için öncelikli olarak ailenin oldukça özenli ve dikkatli olması gerekir. Bunun yanında okulda öğretmeni de gerekli özeni göstermelidir. Çocuğun durumunun farkında olarak bilinçlenmesi sağlanmalıdır.

DEHB tedavisinde pekiştireç kullanmak önemli rol oynar. Çocuğun, hiperaktivite bozukluğunun düzeltilmesi amacıyla yapacağı bütün olumlu davranışlar ödüllendirilmelidir. Böylece olumsuz davranışların azalması sağlanabilir. Dikkat bozukluğundan dolayı akademik hayatı etkilenen çocuğun eğitimsel olarak desteklenmesi gerekir. Çocuğun kendisine güveninin artması için başarılı olduğu konular eğitiminde öncelik seçilebilir. Böylece çocuk güdülenerek eğitimine devam eder ve basitten zora doğru bir yol izlenebilir.

Uzman tarafından verilecek olan ilaçlar da tedavi için oldukça önemlidir. Bu ilaçlar DEHB sorunu olan çocuğun dikkatini toplamasına yardımcı olur ve hareketliliğin azalmasını sağlar.

Aileler, öğretmenler ve uzmanların bir arada tedavi sürecini yöneterek çocuğun bu dönemi başarılı bir şekilde atlatmasına yardımcı olmalıdır.

Uzm. Psikolog Işıl Bektaş