Psikolog

Çocuklarda İnternet Bağımlılığı

İnternet bağımlılığı, giderek tehlikeli bir hale gelen, özellikle çocukları ve gençleri etkileyen bir bağımlılık türüdür. İnsan yaşamının merkezine yerleşen teknolojik cihazlar ve internet, ailenin ve toplumun sosyal yapısından eğitim sistemine kadar hayatın birçok alanını etkiler. Teknolojinin, sağladığı yararların yanı sıra özellikle çocuklar üzerinde birtakım duygu ve davranış problemlerine yol açabilmektedir. Çocukların bilgisayar ve internet kullanımları üzerindeki kontrollerini kaybetmesi ve bunları ölçüsüz olarak kullanmaya başlaması, çocuğun sağlıklı gelişimi için üzerinde durulması gereken ve psikolojik tedavi gerektirebilen oldukça ciddi bir sorundur. Bu sorunun ortaya çıkmasındaki en büyük etkenlerin başında ebeveynlerin yanlış tutumları gelir. Teknolojik bir aletin ekranına kilitlenip anne babasını rahatsız etmeyen çocuk birçok ebeveyn için cazip gelir. Ancak unutulmamalıdır ki ebeveynini rahatsız etmeyen çocuk, gelişime kendisini kapatmış, anne baba ilgisini başka yerlerde arayan çocuktur.
Çocuklar ailelerini kendilerine rol model olarak seçmektedir. Aileler, teknoloji aletlerini çocukların yanında fazla kullanmamaya dikkat etmelidirler. Ebeveynler çocuklarına örnek olmalı, onlara vakit ayırıp birlikte zaman geçirmeye özen göstermeli, ortak hobiler edinmeye çalışmalıdırlar. Çocuklar bağımlı hale geldikten sonra internet kullanımlarını kısıtlamak ve kural koyma girişimleri çoğu zaman başarısızlıkla sonuçlanmaktadır. Ebeveynlerin bu anlamda çocuklara yaklaşımı oldukça önemlidir. Kızmak, bağırmak, bilgisayara, telefona ya da internete erişimlerini engellemek, bağımlı olunan teknolojik cihazı kaldırmak, fişi çekmek veya ağ bağlantısını iptal etmek yerine sağlıklı iletişim kurma yöntemlerine başvurmak gerekir. Ebeveynler, çocuklarının dünyalarını anlamak ve internetteki davranışlarını kontrol etmelerine yardımcı olmak için, internet kullanımına ilişkin temel bilgi ve beceriye sahip olmalıdır. Çocuklara interneti güvenli şekilde kullanılması anlatılmalı, bu konuda doğru bilgilendirilmeli ve kontrol dışı kullanımın olası zararlarından bahsedilmelidir. Ebeveynlerin katı kurallarla yasaklar koymaları interneti daha çekici ve merak uyandıran bir meseleye dönüştürebilir. Bu sebeple katı kurallarla yasaklamak yerine karşılıklı konuşarak ve kuralları birlikte belirleyerek hareket edilmelidir.
Peki, internet bağımlılığı nasıl gelişmektedir?
İnternet kullanımı azaltıldığında veya kısıtlandığında huzursuzluk ve sinirlilik gibi yoksunluk belirtileri oluşuyorsa
Telefon, tablet, bilgisayar gibi teknolojik aletlerin kullanımlarının kısa süreciğini söyleyip başından kalkamıyorsa
Verilen ödevleri yapmak için zaman bulunamıyorsa
Günlük temel ihtiyaçlarını (beslenme, uyku vs) karşılamada sorun doğuruyorsa
Uzun süreli kullanımdan dolayı sosyal sorunlar yaşamaya başlamışsa (sosyal ilişkilerden geri çekilme, aile ilişkileri ve aktivitelerde azalma gibi sorunlar yaşanıyorsa)
Fiziksel olarak sağlık sorunları başlamışsa (halsizlik, bakışın bulanması, gözlerde kuruluk, kızarma ve yanma, sırt ve boyunda ağrı ve sertleşme, beden duruşunda bozukluk, şiddetli baş ağrısı, ellerde ağrı ve uyuşma, belirgin kilo alma veya kilo kaybı).
Ailelerin kısıtlanma uygulamasının zorlaştığı durumlarda bir uzmandan yardım almakta fayda bulunmaktadır.

Uzm. Psikolog Işıl BEKTAŞ